Ejderha Tarikatı (Latince Societas Draconistarum), 1408’de Macaristan’da kurulan ve 15. yüzyıl boyunca Orta Avrupa ile Balkanlar’da üye kabul etmeyi sürdüren bir şövalye tarikatıdır. Kurucusu Macaristan Kralı Lüksemburglu Sigismund idi. Tarikatın nişanı 1416’da Aragon hanedanına, 1431’de Eflak’a ulaştı. Fatih Sultan Mehmed’in saltanatında Osmanlı Devleti’nin karşısına çıkan Eflak voyvodası Kazıklı Voyvoda ile onu hapseden ve Napoli kral ailesine damat olan Matthias Corvinus, bu ağın uçlarında yer alır.
Ejderha Tarikatı Ne Zaman ve Kim Tarafından Kuruldu?
Tarikatın kuruluş belgesi 12 Aralık 1408 tarihini taşır. Belgeyi Sigismund ile eşi Kraliçe Barbara Cilli düzenletti. Nizamnamenin metni Varad (Oradea) piskoposu Eberhard tarafından kaleme alındı; özgün nüsha kayıptır ve metin 1707’de çıkarılmış bir kopyadan 1841’de yayımlandı. Kraliyet çiftiyle birlikte 24 kurucu üyenin başında Sırp despotu Stefan Lazarević vardı; Palatin Nikola Garai, Erdel voyvodası Stibor ve Floransa asıllı komutan Pipo Spano (Filippo Scolari) da kurucular arasındaydı [1].
Üyeler;
- Kralı ve ailesini korumaya,
- haçın düşmanlarına,
- Osmanlı ordularına ve sapkın sayılan topluluklara karşı savaşmaya yemin etti.
Sigismund 1396’da Niğbolu’da Osmanlılara yenilmişti ve tarikatı kurduğu yıllarda Macar baronlarının isyanlarından yeni çıkmıştı. Tarikat, kralın çevresindeki aristokrasiyi kendisine bağlayan bir yemin topluluğu işlevi de gördü.
Nişan ve Üye Sınıfları
Nişan, kuyruğunu boynuna dolamış, halka biçiminde kıvrılmış bir ejderhadır. Ejderhanın sırtında kırmızı bir haç bulunur. Sonraki tasvirlerde ejderhanın üstünde alevli bir haç görülür ve haçın kolları üzerinde “O quam misericors est Deus” (Ey, Tanrı ne merhametlidir) yazısı yer alır. Tarikatın özgün nişanlarından günümüze çok azı ulaştı: Berlin’deki gümüş bir rozet, York’ta korunan ve Sigismund’un Jartiyer Nişanı’na kabulüyle ilişkilendirilen ejderha işaretli bir kılıç ile Macar soylularının mezar taşlarındaki kabartmalar bunlardandır. Üyeler 2 sınıfa ayrılırdı; üst sınıf ejderha ile haçı birlikte, alt sınıf ise yalnızca ejderhayı taşırdı.
Perpignan Görüşmesi (1415)
Tarikatın İber Yarımadası’na ulaşması, Batı Kilisesi’ndeki bölünmeyi sona erdirme çabalarının bir sonucudur. Sigismund, 1415 sonbaharında Perpignan’da Aragon Kralı 1. Fernando ile buluştu; amacı Avinyon papası 13. Benedictus’u çekilmeye ikna etmekti. Kralın maiyetinde gelen Nikola Garai bu sırada Fernando’nun kurduğu Testi ve Stola Tarikatı’na (Orden de la Jarra) kabul edildi [2]. Sigismund aynı günlerde kendi maiyetindeki Macar soylularına arma beratları dağıttı ve Perpignan’da 1 aydan uzun kaldı.
Alfonso ve Ejderha (1416)
Ertesi yıl, 1416’da Sigismund, Aragon Kralı 1. Fernando’yu ve oğullarını Ejderha Tarikatı’na kabul etti. Aynı yıl İngiltere Kralı 5. Henry ile Litvanya Grandükü Vytautas (Vitold) de tarikata alındı [3]. Fernando, Nisan 1416’da öldü ve yerine en büyük oğlu 5. Alfonso geçti. Alfonso, 1442’de Napoli’yi ele geçirdi ve 1458’e kadar burada 1. Alfonso adıyla hüküm sürdü. Napoli tahtı 1458’de Alfonso’nun oğlu 1. Ferdinando’ya geçti.
Ejderhanın Eflak Kolu
Eflak tahtında hak iddia eden Vlad, Sigismund’un vasalı sıfatıyla Şubat 1431’de, büyük olasılıkla 8 Şubat’ta Nürnberg’de tarikatın üst sınıfına kabul edildi. Vlad 1436’da Eflak voyvodası olduktan sonra tarikatın ejderhasını sikkelerinde ve mührüne taşıdı. “Drakul” lakabı bu nişandan gelir ve başlangıçta olumsuz bir anlam taşımaz. Romencede “drac” kelimesi şeytan anlamına da geldiğinden lakap zamanla kötü bir çağrışım kazandı.
Vlad, Macaristan ile Osmanlı Devleti arasında gidip gelen bir siyaset izledi. 1440’ların başında 2. Murad’a bağlılığını göstermek için oğulları Vlad ile Radu’yu rehine olarak Osmanlı sarayına bıraktı. 1447’de Macar naibi Hunyadi Yanoş’un desteklediği bir rakibin harekâtı sırasında öldürüldü.
Kazıklı Voyvoda ve Fatih Sultan Mehmed
Vlad’ın oğlu 3. Vlad, Eflak’ta 3 kez tahta çıktı: 1448’de kısa bir süre, 1456-1462 arasında ve 1476’da. Babasının lakabını taşıdı ama tarikat nişanını kullanmadı. 1461-1462 kışında Tuna’yı geçip Dobruca’yı yağmaladı. Fatih’in adına onu yakalamaya gelen Niğbolu sancakbeyi Hamza Bey’i kazığa oturttu. 1462 yazında 2. Mehmed bizzat Eflak’a girince Vlad Erdel’e çekildi ve Macar kralı tarafından hapsedildi; Eflak tahtına kardeşi Radu getirildi [4].
Osmanlı vekayinameleri, tarikattan gelen bu lakabı Türkçeye taşıdı. Kaynaklarda baba “Dırakula voyvoda”, oğul ise “Dırakulaoğlu” adıyla geçer. “Drakulaoğlu Kazıklı” adını ilk kullanan Osmanlı müellifi Oruç Bey’dir [5]. Seferde bizzat bulunan Tursun Bey ise voyvodanın adını yalnızca bölüm başlığında ve sonunda anar, metin boyunca onu nankör bir asi ve kâfir olarak niteler.
Fatih Döneminde Tarikat Hâlâ Var mıydı?
Sigismund 1437’de öldükten sonra tarikat eski canlılığını yitirdi, ancak üye kabulü durmadı. Halefi Albrecht ile eşi Elisabeth, daha sonra Kutsal Roma İmparatoru 3. Friedrich ve Macaristan Kralı Matthias Corvinus da tarikata üye kabul etti. Jagiełło hanedanından 2. Vladislav’ın da bu geleneği sürdürdüğü tahmin edilir. Habsburglar ise ejderha nişanının yerine Burgonya’dan devraldıkları Altın Post Tarikatı’nı koydu.
Matthias Corvinus, Drakula ve Napoli Sarayı
Matthias, 3. Vlad’ı Kasım 1462 sonunda Erdel’de tutuklattı ve onu ihanetle suçladı. Voyvoda, Matthias’ın bir yakınıyla evliydi ve kral onu zindana atmak yerine bir tür gözetim altında tuttu [6]. Tutuklamayı haklı göstermek için voyvodanın zulmünü anlatan hikâyeler Buda sarayında derlendi. Bu konudaki haberler tutuklamadan önce de İtalya’ya ulaşmıştı: Kardinal Francesco Gonzaga, 1462 baharında voyvodanın öldürttüğü kişi sayısını 21.660 olarak bildiren haberleri ilk öğrenenler arasındaydı.
Matthias’ın Napoli Kralı Ferrante’nin kızı Beatrice ile evlenmek için yürüttüğü görüşmeler, Mart 1474 ortalarında İtalya’da duyulmuştu. Ferrante, Eylül 1474’te Macar kralını damat olarak kabul etti [7]. 1476’da Foligno’daki görüşmelerde Ferrante, Haçlı yardımının müstakbel damadı Matthias’a gönderilmesini istedi. Aynı yıllarda Matthias, serbest bıraktığı Vlad’ı kendi kuzenlerinden biriyle evlendirdi.
Vlad, 1476 sonlarında Macar ve Boğdan kuvvetlerinin desteğiyle Eflak tahtına yeniden çıktı. Son hükümdarlığı kısa sürdü; Ocak 1477’nin ortasından önce Osmanlılar ve Eflaklı rakipleri tarafından öldürüldü. Matthias ile Beatrice’nin evliliği de Aralık 1476’da, yani voyvodanın son haftalarında gerçekleşti.
Otranto Seferi ve Ejderha Tarikatı
Matthias, Beatrice ile evlendikten kısa süre sonra, Ekim 1477’de 2. Mehmed ile açıktan görüşmelere girdi ve Osmanlı akıncılarının Venedik’in İtalya’daki topraklarına yönelmesine göz yumdu. Osmanlı kuvvetleri Ağustos 1480’de Otranto’yu alınca Fernandino, şehri kuşatan kuvvetlerine destek vermesi için damadı Matthias’a başvurdu [9]. 1481 yazında kuşatmaya Macar birlikleri de katıldı ve Osmanlı garnizonu 10 Eylül 1481’de teslim oldu.
Kaynakça:
- Constantin Rezachevici, “From the Order of the Dragon to Dracula”, Journal of Dracula Studies, 1 (1999), s. 3-7.
- Alexandru Simon, “The Black Ethiopian: Crusader King Ferdinand of Aragon and the Heraldry of Wallachia and Moldavia”, Nuova Antologia Militare, a. 7, n. 25 (Marzo 2026), s. 249-270.
- Pál Lővei, “Monarchical Orders in Medieval Hungary: The Orders of Saint George and the Dragon”, Florela Vasilescu (ed.), Evul mediu neterminat / A befejezetlen középkor / The Unfinished Middle Ages, Cluj-Napoca: Editura Mega, 2022, s. 99-100.
- Kemal Karpat, “Eflak”, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. X, İstanbul 1994, s. 466-469.
- Adrian Gheorghe, “The Ottoman Dracula: Kazıklı Voyvoda and the Construction of the Rebel and Evil in the Ottoman Empire”, Journal of Balkan and Black Sea Studies, 6/11 (2023), s. 1-24.
- Alexandru Simon, “Propaganda and Matrimony: Dracula between Hunyadi and Habsburg”, Transylvanian Review, XX/4 (2011), s. 80-90.
- Alexandru Simon, “The Pontic King of Bosnia in Anti-Ottoman Crusading in the Mid-1470s: Crusader Curiosities from Italian Archives”, History in Flux, 4 (2022), s. 69-90.
- Metin Ziya Köse, “Otranto Seferi”, TDV İslâm Ansiklopedisi, Ek-2, İstanbul 2019, s. 382-384.
