Kütahya – Eskişehir Muharebeleri

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (No Ratings Yet)
Loading...


kutahya-eskisehir-savaslari
 
 

Türk Kurtuluş Savaşının tek yenilgisi olarak bilinen Kütahya – Eskişehir Muharebeleri, sonuçları itibari ile oldukça radikal kararların alınmasına neden olmuştur.

1. Dünya savaşından yenik ayrılan Osmanlı Devleti, Mondros Ateşkes Antlaşması ile fiilen sona ermişti. Anadolu’da başlayan Yunan işgali ise Mustafa Kemal Paşa önderliğinde milli bir kurtuluş hareketinin doğmasına neden olmuştu. 1. ve 2. İnönü savaşı ile Yunan ordusunu yenen milli kuvvetler; 10 Temmuz 1921 tarihinde Yunan güçlerine yenilerek, Türk Kurtuluş savaşındaki ilk ve tek mağlubiyetlerini aldılar.

Kütahya – Eskişehir Savaşının Gelişimi

Ankara’yı merkez seçen milli kuvvetleri ortadan kaldırmak isteyen Yunan güçleri, 10 Temmuz 1921 tarihinde tam 3 kol üzerinden taarruza geçtiler.

Türk ordusuna karşı yapılan bu taarruzun ilk kolu Bursa – Eskişehir arasından başlatılmıştı. İkinci kol ise Tavşanlı ve Kütahya üzerinden oldu. Son Yunan taarruz kolu ise Uşak – Seyitgazi bölgesinden harekete geçti. Türk ordusu bu saldırı sırasında; 1 süvari tugayı, 15 piyade tümeni ile 4 süvari tümeninden oluşuyordu.

yunan-suvari-saldirisi

Yunan süvari askerlerinin saldırısı. Kaynak: Vikipedi.

10 Temmuz günü saldırıya geçen Yunan güçlerinin asıl hedefi Afyon ve Eskişehir ile Kütahya şehirlerini ele geçirmek ve Ankara yolunu açmaktı. Bunun için de Türk ordusunun en zayıf yeri olarak kabul edilen güney cephesine saldırdılar. Saldırı sonrasında, Bursa’da bulunan Yunan ordusunun kalabalık bir kolu da saldırıya geçti. Birinci ve İkinci İnönü savaşlarında savaşa katılmayan bu kolun saldırması, Türk tarafının zor anlar yaşamasına neden oldu. Afyon’u ele geçiren işgal kuvvetleri, Seyitgazi yönünde ilerlemeye başladılar. Tüm bu gelişmeler yaşanırken, Türk ordusunun ünlü kumandanlarından olan ve 4. Tümeni komuta eden Yarbay Mehmet Nazım Bey şehit oldu. Ayrıca askeri kaynaklara göre bazı askerler de cepheden kaçtı. Bu yüzden mevcut askeri personelin sayısı azaldı.

Yunan işgal güçlerinin almaya çalıştığı kritik bir tepeyi, onlardan önce davranarak kontrol etmeyi başaran Mehmet Nazım Bey, açılan makineli ateş sonrasında şehit oldu. Kütahya – Eskişehir Muharebeleri, bu acı olay sonrasında Türk ordusunun aleyhine bir şekilde gelişmeye başladı.

Geri Çekiliş Emrinin Verilmesi

Yunan işgal kuvvetlerinin sürekli ilerlemesi ile beraber bir takım tartışmalar da ortaya çıktı. Bu tartışmalar sonrasında Mustafa Kemal Paşa, acil bir şekilde cepheye hareket etti. Buradaki durumun pek de iç açıcı olmadığını gözlemleyen Mustafa Kemal Paşa, bir an önce Türk Ordusunun geri çekilmesi emrini verdi. Aksi taktirde kuşatma altına giren Türk Birliklerinin, Yunan güçleri tarafından yok edilme ihtimali vardı. İlk olarak cephedeki birlikler düzenli bir şekilde Eskişehir – Seyitgazi bölgesine doğru çekilmeye başladılar. Burada toplanan Türk güçleri, kısa bir süre içerisinde de Sakarya nehrinin doğusuna doğru geçmeye başladılar. Böylelikle Türk Ordusu, alınan mağlubiyete rağmen elde tutuldu ve tamamen yok olmaktan kurtarıldı. Bu noktada Mustafa Kemal Paşa’nın vermiş olduğu kritik karar, Türk Kurtuluş Savaşının da seyrini değiştirmiş oldu.

kutahya-eskisehir-yunan-asker

Kütahya Eskişehir savaşlarında Yunan askerlerinin ilerleyişi.

Kütahya – Eskişehir Muharebelerinin Sonuçları

Kütahya – Eskişehir savaşları, sonuçları açısından birçok radikal değişikliği de beraberinde getirdi. Türk Kurtuluş Savaşı’nın en buhranlı dönemleri olarak kabul edilen bu savaş sonrasındaki süreç; komuta kademesinde değişikliğe neden oldu. Bu savaş sonrasında;

  • Eskişehir, Kütahya ve Afyon gibi Türk şehirleri, Yunan işgal güçleri tarafından ele geçirildi.
  • İsmet İnönü, Genel Kurmay Başkanlığı görevinden alındı. Yerine ise Fevzi Çakmak getirildi.
  • TBMM’nin Kayseri şehrine taşınma fikri ortaya çıktı; ancak bu fikir hayata geçirilmedi.
  • Türk Ordusu, Sakarya nehrinin doğusuna çekildi ve tam anlamı ile yok olmaktan kurtuldu.
  • Mustafa Kemal Paşa’ya, 3 aylığına Başkomutanlık Yetkisi verildi. Meclisin de yetkilerini geçici bir süreliğine alan Mustafa Kemal Paşa, ilk olarak Tekalifi Milliye adı altında, ordunun ihtiyaçlarını karşılamak için bazı vergileri yürürlüğe koydu.

Yararlı Video;

Yorum Yaz!