Moskova Antlaşması

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (1 votes, average: 5,00 out of 5)
Loading...


moskova-antlasmasi
 
 
Çeşit
İmzalanma Tarihi16 Mart 1921
YerMoskova
İmzacı
devletler
Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti
TBMM TBMM

İmzalayanlar

DilleriRusça, Türkçe

Moskova Antlaşması, TBMM ve Rusya arasında 16 Mart 1921 tarihinde karşılıklı menfaatler için imzalanmıştır. Başlangıç kısmında, ”imzalayan taraflar arasında ulusların kardeşliği ilkesi ve her ulusun kendi geleceğini serbestçe saptama hakkına sahip olduğu” hükmü yer almıştır.

1917’de çarlık rejiminin yıkılması ile Bolşevikler iktidara geçmiştir. Daha sonra Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’ni kurmuşlardır. Rusya komünist ihtilaline maruz kalmıştır. Rusya’nın savaştan çekilmesiyle itilaf devletleri tepki göstermiş ve Anadolu’yu işgal etmeye başlamışlardır. Bu durum Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Rusya’nın yakınlaşmasına sebep olmuştur. Boğazlarda güvence isteyen Rusya kendine dost bir ülke arayışına girmiştir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni aradığı ülke olarak seçmiştir. Bir başka neden olarak da Londra Konferansı’ndaki başarısızlığa karşılık, daha önceki ilişkiler değerlendirilsin diye Rusya ya TBMM heyeti gitmiştir. Bu sebeplerle Rusya’ya gitmiş olan TBMM heyetiyle Rusya hükümeti arasında Moskova antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma ile önemli bir ülke olan Rusya Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni resmen tanımıştır. TBMM Hükümeti; Ekonomi Bakanı ve mecliste Kastamonu Milletvekili Yusuf Kemal Bey, hükümetin Milli Eğitim Bakanı Türkiye Büyük Millet Meclisinde Sinop Milletvekili Doktor Rıza Nur Bey, Büyükelçi ve bu Mecliste Ankara Milletvekili Ali Fuat Paşa. Dışişleri Halk Komiseri ve tüm Rusya Merkez Yönetim Komitesi üyesi Jorj Çiçerin ve tüm Rusya Merkez Yönetim Komitesi üyelerinden Celal Korkmazof yetkili belgeleri verdikten sonra maddeleri kararlaştırmışlardır. Maddelerin kararlaştırılmasından sonra tarihte adı ”Moskova Antlaşması” olarak geçen bu önemli belge imzalanmıştır.

Türk-Rus Yakınlaşmasının Nedenleri

  • TBMM’nin Ermenilere karşı başarılı olması
  • Fransızlara karşı güneydeki halk direnişinin etkili olması
  • Yunanlılara karşı yapılan 1. İnönü zaferinin kazanılması
  • İki ülke arasında elçiliklerin açılması ve iyi ilişkilerin başlaması
  • Mustafa Kemal Paşa’nın diplomatik çabaları
  • Türklerinde Ruslarında düşmanlarının ortak olması
  • Sovyet Rusya’nın Anadolu’daki milli mücadeleyi kendi rejimine dönüştürmek istemesi
moskova-antlaşması

Moskova Antlaşması’nı imzalayan heyet.

Moskova Antlaşması’nın maddeleri

  1. Osmanlı ve Çarlık Rusya arasındaki anlaşmalar geçersiz sayılacaktır
  2. Her iki taraftan birinin tanımadığı bir antlaşmayı diğer tarafta tanıyamaz
  3. Sovyet Rusya Sevr’i reddedecek, Misak-ı Milli’yi tanıyacak
  4. Sovyet Rusya kapitülasyonların kalktığını kabul edecek
  5. Rusya, Ermenistan ile TBMM ve Gürcistan arasında imzalanan antlaşmaları Batum’un Gürcistan’a verilmesi şartıyla tanıyacak. Bunun karşılığında ise Sovyetler, Türkiye’ye altın ve silah yardımı yapacaktır.
  6. Kars, Ardahan ve Artvin Türkiye’ye bırakılmıştır.
  7. Rusya elindeki esiri en az 3 ay içerisinde geri iade etmek zorundadır.
  8. Ülkeler arasında birinin tanımadığı senedi diğeri de tanımayacaktır.



Moskova Antlaşması’nın Önemi

  • Batum’un bırakılması Misak-ı Milli’den verilen ilk tavizdir.
  • TBMM’yi tanıyan ilk Avrupa devleti Rusya’dır.
  • Sovyet Rusya milli mücadeleye destek vermeyi kabul etti.
  • Sovyet Rusya, Sevr antlaşmasını tanımadığını ilan etti.
  • Doğu sınırımız güvence altına alınmıştır.
  • Türk heyeti henüz Moskova’ da bulunduğu sırada, Rusya’dan destek almaya gelen Afganistan ile 1 Mart 1921’de bir dostluk antlaşması imzalanmıştır. Bu sayede TBMM’yi ilk İslam ülkesi olarak Afganistan tanımıştır.
  • Moskova Antlaşması, Batı Ermenistan’ın işgalinin başlangıcıdır.
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi kendisini dünyaya açmaktadır.

Yardımcı Olabilecek Bağlantılar:

Tags:

Yorum Yaz!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

+ 24 = 34